Czym jest balon żołądkowy?
Balon żołądkowy to specjalnie wykonany materiał z silikonu lub poliuretanu, który umieszcza się w żołądku, a następnie wypełnia sterylnym płynem. Zajmując część objętości żołądka, pomaga zwiększać uczucie sytości i ograniczać ilość spożywanego pokarmu. Jest jedną z obecnie stosowanych metod wspomagających leczenie otyłości. Może być rozważany u osób, które chcą schudnąć, ale nie kwalifikują się do znieczulenia lub nie chcą operacji chirurgicznej.
Dlaczego stosuje się balon żołądkowy?
Istnieje kilka powodów wyboru balonu żołądkowego. Jednym z nich jest brak rozległego okresu rekonwalescencji charakterystycznego dla operacji bariatrycznych, stosunkowo prosty sposób założenia oraz ograniczone ryzyko powikłań związanych z samą procedurą.
Kolejnym powodem może być możliwość zastosowania u części osób z wysokim wskaźnikiem masy ciała, które mają przeciwwskazania do znieczulenia. Uczucie sytości wywołane przez balon może ułatwiać ograniczenie ilości jedzenia, a jeśli w czasie jego stosowania pacjent zmieni nawyki żywieniowe i styl życia, łatwiej może utrzymać osiągniętą redukcję masy ciała.
Kto jest odpowiednim kandydatem do balonu żołądkowego?
Balon żołądkowy podobnie jak inne metody leczenia otyłości wymaga uwzględnienia wieku i wskaźnika masy ciała. W źródłowym protokole za kandydatów uznaje się osoby z BMI 27 lub wyższym, w wieku 18–60 lat, które wcześniej nie przeszły operacji bariatrycznej.
Zabieg może być również rozważany u osób z BMI powyżej 45, które ze względu na podwyższone ryzyko powinny schudnąć przed operacją bariatryczną. Balon może być także opcją dla osób, które nie chcą operacji chirurgicznej lub mają przeciwwskazania do znieczulenia.
Kto nie powinien mieć zakładanego balonu żołądkowego?
Balon żołądkowy nie jest odpowiedni m.in. w przypadku niektórych chorób żołądka, takich jak nasilony refluks, choroba wrzodowa czy duża przepuklina rozworu przełykowego. Nie powinien być stosowany również u osób z BMI poniżej 27, z wrodzonymi lub nabytymi zwężeniami przewodu pokarmowego oraz po niektórych wcześniejszych otwartych operacjach brzucha.
Do przeciwwskazań mogą należeć także przebyte operacje bariatryczne, niedrożność jelit, choroba Crohna lub zapalenie otrzewnej w wywiadzie, przewlekłe stosowanie dużych dawek leków przeciwbólowych lub aspiryny, ciąża lub planowanie ciąży, uzależnienie od alkoholu, niektóre zaburzenia psychiczne, choroby przełyku oraz żylaki żołądka wiążące się z ryzykiem krwawienia.
Jakie są zalety balonu żołądkowego?
Balon żołądkowy jest procedurą, którą można przeprowadzić w krótkim czasie w warunkach szpitalnych. Podczas zabiegu pacjent nie powinien odczuwać bólu. Po procedurze można zwykle szybko wrócić do codziennego życia, a pobyt w szpitalu nie jest na ogół konieczny.
Ponieważ balon zakłada się endoskopowo, procedura nie wymaga klasycznego gojenia rany operacyjnej. Nie zmienia się anatomii żołądka ani przebiegu przewodu pokarmowego. W odpowiednich przypadkach procedurę można także powtarzać.
Jakie są wady balonu żołądkowego?
Balon żołądkowy jest stosunkowo prostą metodą wspomagającą utratę masy ciała, ale ma także ograniczenia. Szczególnie w pierwszych tygodniach mogą występować pieczenie i ból żołądka. Utrata masy ciała jest zwykle mniejsza niż po operacji rękawowej resekcji żołądka. Balon nie daje również gwarancji trwałego efektu: po jego usunięciu, jeśli pacjent powróci do wcześniejszych nawyków żywieniowych i stylu życia, może ponownie przybrać na wadze. Po założeniu balonu może pojawić się również refluks.
Jak zakłada się balon żołądkowy?
Balon żołądkowy przed napełnieniem jest elastyczny i złożony. Wprowadza się go przez usta i przełyk do żołądka przy pomocy endoskopu. W celu zwiększenia komfortu stosuje się lekką sedację. Po umieszczeniu balonu w żołądku napełnia się go około 400–600 ml sterylnego płynu. Jeśli pacjent zauważy niebieskie zabarwienie moczu, może to wskazywać na uszkodzenie lub przeciek balonu i wymaga kontaktu z lekarzem. Balony są jednorazowe i po usunięciu nie mogą być ponownie użyte.
Jak wygląda okres po założeniu balonu żołądkowego?
Balon żołądkowy zakłada się zwykle w warunkach szpitalnych w procedurze trwającej około 20 minut. Hospitalizacja nie jest konieczna. Po około 3–4 godzinach obserwacji pacjent może zwykle opuścić placówkę. W wielu przypadkach do codziennych aktywności można wrócić już w dniu zabiegu, dlatego nie występuje typowy okres rekonwalescencji jak po operacjach bariatrycznych.
Na co zwracać uwagę po założeniu balonu żołądkowego?
Ponieważ balon jest ciałem obcym, w pierwszych dniach żołądek może reagować skurczami, nudnościami i wymiotami. Objawy te zwykle trwają około 3–7 dni i następnie ustępują. Wielu pacjentów wraca do życia społecznego po 1–2 dniach.
Po około 3–6 tygodniach apetyt może stopniowo się zwiększać, ale niewielka ilość jedzenia nadal może dawać uczucie sytości. Warto jeść powoli i obserwować reakcję organizmu. Planowe, świadome posiłki mają duże znaczenie. Między 7. a 12. tygodniem redukcja masy ciała zwykle trwa, dlatego dieta i aktywność powinny stać się elementem stylu życia. Najbardziej intensywny efekt balonu obserwuje się zwykle w pierwszych 3–4 miesiącach. W źródłowym opisie podano średnią utratę około 15–20 kg. Po usunięciu balonu utrzymanie aktywności i diety pomaga zachować wynik. Ważne jest ograniczenie wysokokalorycznych produktów i cukrów prostych zarówno podczas stosowania balonu, jak i po jego usunięciu. Brak zmiany nawyków może prowadzić do niewystarczającej utraty masy ciała lub ponownego przyrostu wagi.
